×
Орос-Монголын харилцаа, 2012
Монгол улсад Шинэ жилийн баярыг орос маягаар тэмдэглэдэг. 12-р сарын 31 нээс 1-р сарын 1-нд шилжих шөнө монголын UBS телевиз орос, монголын кино уран бүтээлчидийн бүтээсэн шинэ жилийн тухай хөгжимт үлгэрийг үзэгчиддээ хүргэнэ. Төсөлд UBS сувгаас гадна, Эрхүү хотын “Аист” телевизийн компани болон тэдний Улаанбаатар дахь салбар “Аист–Монголия” телевиз оролцох юм.
ИТАР-ТАСС агентлагийн сурвалжлагчийн Улаанбаатараас уламжласнаар, Худалдаа -эдийн засаг, шинжлэх ухаан-техникийн хамтын ажиллагааны Орос-Монголын засгийн газар хоорондын комиссын XVI хуралдаан 12-р сарын 21-нд Монгол Улсын нийслэлд болж өндөрллөө. Энэ нь шинэ бүрэлдэхүүнээр хийсэн анхны хуралдаан билээ. Монголын ч Оросын ч хэсгийн удирдагчид солигдов.
Саяхан оросын дараа нь монголын хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлүүдэд “Оросын иргэдэд Монгол улсын виза шаардагдахгуй” агуулга бүхий нийтлэлүүд гарсан. Энэ нь орос, монголын иргэдийг төрөгдөлд оруулаад байна. Визийг хэн ч цуцлаагүй, одоогоор цуцлахыг ч санаархаагүй байгаа аж. Гэлээ ч гэсэн визгүй зорчих тухай цуу яриа нь ор хоосноос гараагүй нь лавтай.
ОУ-аас бүрэн хамааралтай байгаа өнөөдрийн байдлыг зөөлрүүлхийн тулд Монгол улс нефтийн бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийн хүрээн дэх нэг түншийн хамаарлыг арилгах замыг эрж хайж байна. Гэхдээ үүнийг хийхэд үнэхээр хэцүү гэж Буриадын Улсын их сургуулийн эрдэм шинжилгээний ажилтан Владимир Родионов үзэж байна. «Орос улсыг бүхэлд нь болон “Роснефть”-ийн монополийг яаж ганхуулах вэ?
Одоо үед олон нийтийн байгууллагууд, тухайлбал, найрамдлын нийгэмлэгүүд нилээд хэцүү үеийн даван туулж байна. 90-ээд оны эхэн үед төрийн дэмжлэггүйгээр үлдэсэн тэдгээр нийгэмлэгүүд ивээн тэтгэчдийн болон хувь хүмүүсийн болоод арилжааны байгууллагуудын хүчинд оршин тогтнож байв. Энэ нь санхүүгийн найдвартай эх үүсвэр биш юм. 2004 онд Москвагийн найрамдлын нийгэмлэгүүд ажиллаж, арга хэмжээнүүдээ явуулж байсан байрнаасаа ч салсан юм.

Орос-монголын харилцааг шинэ түвшинд яаж гаргах вэ? Энэ асуултанд тусгай төсөл боловсруулж байгаа Орос, Монголын социологчид болон улс төр судлаачид хариулахыг оролдож байна. Уг төслийг “Оросууд Монголд эргэн ирлээ: загварууд болон төслүүд” гэж нэрлэжээ. Төслийг оросын талаас Оросын шинжлэх ухааны сан, монголын талаас Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам тус тус санхүүжүүлж байна.

Оросын теле харилцаа холбооны “Ростелеком” томоохон компани монголын холбооны дотоод зах зээлийн 25%-ийг эзлэхээр төлөвлөж байна. Орос, Монгол улсуудыг холбох хилийн залгалтын өөрийн хэсгийн үндсэн ажлаа дуусгаснаа тус компани саяхан зарлалаа. Хиагт, Алтанбулаг хил дамжсан залгалтын тухай ярьж байгаа юм.
Энэ хичээлийн жилд орос улсын зардлаар суралцах хамгийн олон квотыг Монгол улс авсан. Монголын гурван зуу орчим охид, хөвгүүд орос улсын их дээд, сургуулиуд болон аспирантур, докторантурт суралцаж эхлээд байна. Гэхдээ бүх оуютнууд олдсон боломжийг ашиглаж чадсангүй нь харамсалтай. Ялангуяа, соёлын сургуулиудад хүндрэлтэй байдал бий болов. Энэ бол театрын дээд сургуулиуд, хөгжмийн дээд сургуулиуд болон уран сайхны академууд.
Ойрын жилүүдэд Орос, Монгол улсуудын худалдааны харилцааг хөгжүүлхийн тулд импорт, экспортын бүтэцийг өөрчлөж, тэнцвэргүй байдлыг арилгах гэсэн хоёр гол асуудлыг шийдэх шаардлагатай байна. ОХУ-аас Монгол улсад суугаа элчин сайд Виктор Самойленко ингэж мэдэгдсэн байна. Сүүлийн үед Орос, Монгол улсуудын худалдааны эргэлт жилээс жилд мэдэгдэхүйц нэмэгдэж байгаа билээ. Жишээ нь 2011 онд энэ хэмжээ 1тэрбум 600 сая доллароос давсан байна.
Орос, Монгол улсуудын хил дээрх Хиагт, Алтанбулаг олон улсын хилийн боомт хоёр талын орон нутгийн засаг захиргаа болон түүнийг дамжин өнгөрч байгаа хүмүүсийн хувьд толгойны өвчин болоод удаж байна. Энд маш урт дараалалд хэдэн цаг зогсох шаардлагатай болж байна. Уул нь энэ дамжин өнгөрөх газар нь орос, монголын хил дээрх хамгийн орчин үеийн техникээр тоноглогдсон хамгийн шинэ боомт юм.
Хоёр улс хоорондоо визгүй болох шаардлагатай гэсэн яриа Орос, Монгол улсуудын хооронд хэдэн жил яригдаж байна. Энэ асуудлыг шийдэх зарим нэгэн алхам хийгдээд байна. Оросын тал визгүй болох тухай хэлэлцээрийн төслийг бүр 2007 онд монголын талд шилжүүлж өгсөн. Өнгөрсөн жил Улаанбаатар хотод энэ асуудлаар ГХЯ-д хоорондын зөвлөлгөөн болсон байна. “Хөсөг тэрэг тэндээ л байна” гэдэг болж байна.
Оросын хөдөө аж ахуйн техник Монгол улсад ихээхэн нэр хүндтэй байна. Дэлхийн хөдөө аж ахуйн техник үйлдвэрлэдэг томоохон таван үйлдвэрийн тоонд ордог оросын “Ростсельмаш” компани үр тариа хураадаг шинэ “Вектор-420” комбайнаа Монгол улсад нийлүүлж эхэллээ. Эхний хоёр комбайн Дархан хотын хүлээн авах станцид ирээд байна.
Оросын Киров хотоос төмөр замаар Монгол улсад тусгайлан тоноглосон вагонд шилмэл 30 минжийг явуулахаар бэлэн боллоо. Минжүүд монголын нийслэлийн Туул голыг урьдын байдалд нь оруулах ёстой юм. Туул гол бол монголын нийслэлийг усаар хангаж байдаг цорын ганц гол төдийгүй, одоогийн байдлаар сүрхий бохирдоод байгаа юм. Тус голыг алт олборлогчдын татсан шуудууны ус бохирдуулсаар иржээ.
Хууль бусаар алт олборлох нь Монголын зуу гаруй мянган иргэдийн хувьд амьжиргааны гол эх үүсвэр болоод байгаа юм. Монголын олон гэр бүлүүд уламжлалт мал аж ахуйгаа хаяж алт олборлож эхлээд байна. Монгол улсад өнөөдөр олборлолтын 1100 гаруй хэсэг бүртгэгдсэн хэдий ч, дөнгөж 400 гаруй нь зөвшөөрөлийн эрхийн бичигтэй ажиллаж байна.
Оросын «Росатом» улсын корпораци болон Монгол улсын цөмийн эрчим хүчний агентлагийн хооронд мэргэжилтэн бэлтгэх тухай санамж бичигт Москвад гарын үсэг зурав. Энэ баримт бичгийн дагуу Монголын атомын мэргэжилтнүүд Орост дадлага хийнэ. Эхний таван хүн удахгүй Орос улсад ирэх юм.
Энэ жил  МУ-ын Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны  яам анх удаа Буриад улсын оюутнуудад Монгол улсын соёл урлагийн их сургуульд суралцах нилээд хэдэн  тэтгэлэг  олгов. Сүүлийн хэдэн  жилийн турш монголчууд Орос улсын энэ бүс нутагт ирж суралцаж байна, харин одоо  оросын оюутнууд Монголд суралцахаар явах юм.
Монгол улсын “Алтанбулаг” эдийн засгийн чөлөөт бүсэд оросын ажил хэргийн төвийг барьж байгуулах нь Орос-Монголын технологийн хамтын ажиллагааг идэвхжүүлэхэд ихээхэн чухал юм.  Үүнд  сонирхолтой байгаа тухайгаа Улаанбаатар хотод 20 дахь удаагаа зохион явагдсан “Ворота в Азию” /”Азийн  хаалга”/  үзэсгэлэнд оролцсон  оросын компаниудын төлөөлөгчид ярьж байна.
Байгал нуурыг судлаж хэвээр хадгалах талаархи олон улсын экологийн хамтын ажиллагаанд зориулсан  арга хэмжээнүүд Парист ЮНЕСКО-гийн төв байранд болж байна. Энэ нуур гариг дэлхийн цэнгэг усны томоохон цөөрмийн хувьд  ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн цэст багтсан юм. Нуурын байдал Сэлэнгэ голоос ихээхэн шалтгаалж байна. Эдүгээ  Сэлэнгэ Байгалыг бохирдуулах гол эх сурвалж болсон.
Оросын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчид монголын зах зээлийг сонирхох боллоо. Оросын хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн төлөөлөгчид Монголд «Азийн хаалга» фермерийн аж ахуйнуудын бүтээгдэхүүний олон улсын 20-р үзэсгэлэнд оролцов. Зарим нь Монголд анх хөл тавьжээ. Өөр хэсэг нь энд бүтээгдэхүүнээ аль хэдинэ борлуулж эхлэсэн.Бүгд энэ хаалгыг аль болохоор өргөжүүлэхийг эрмэлзэж байна.
Өмнө нь
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Нэгдүгээр сар 2012
Үйл явдлын хуанли
Нэгдүгээр сар 2012
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
14
15
17
19
20
21
22
23
24
25
27
28
29
30
31