×
Улс төр Наймдугаар сар 2012
Арван нэгдүгээр сард явагдах ерөнхийлөгчийн сонгуульд Бүгд найрамдахчууд ялалт байгуулах юм бол АНУ-ын эдийн засгийн тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэнэ. Энэ тухай Бүгд Найрамдах намаас ерөнхийлөгчийн сонгуульд албан ёсоор нэр дэвших зөвшөөрлөө өгсөн Массачусетс мужийн захирагч асан Митт Ромни пүрэв гаригт үг хэлэхдээ мэдэгдэв.
НҮБ Сирийн хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаанд 180 сая доллар нэхэмжиллээ. Одоогийн байдлаар дээрх мөнгөний дөнгөж тал хэсгийг олгоод байна. Энэ тухай НҮБ-ын АЗ-ийн шуурхай хуралдаан дээр Сирийн асуудал эрхэлсэн тус байгууллагын ерөнхий нарийн бичгийн даргын нэгдүгээр орлогч Ян Элиассон мэдэгдэв. Шуурхай тусламж сирийн 2,6 сая иргэнд нэн шаардлагатай байна. Дипломат улс орнуудыг Сирийг санхүүжүлэх хөтөлбөр боловсруулахыг уриалсан.
Иран улс Кум хотын газар доорхи цөмийн “Фордо” объектынхээ уран баяжуулалтын хүчин чадлыг хоёр дахин нэмэгдүүлжээ. Энэ тухай Олон улсын цөмийн эрчим хүчний агентлагийн /МАГАТЭ/ илтгэлд дуржээ. Уран баяжуулахад зориулсан центрфугийн тоо өнгөрсөн 5-р сард нэг мянга байснаас 2 мянга хүртэл өсчээ.
Дэлхийн улс орнуудын тэргүүн нар сирийн байдлаас сургамж авч, ард түмнийхээ хүсэл зорилгыг сонсож байх ёстой. НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Пан Ги Мун ийм уриалгыг Тегераны 16 дахь Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний ДХУ-ын индрээс хэллээ.
Тегераны Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний  ДХУ-ын эхний өдөр хоёр дуулиантай үйл явдал боллоо. Египетийн ерөнхийлөгч Мухаммед Мурси сирийн сөрөг хүчнийг дэмжиж үг хэллээ. Хариуд нь Сирийн төлөөлөгчид хуралдааны танхимыг орхин гарлаа. Харин ираны шашны тэргүүн Али Хаменеи НҮБ-ын бодлогыг шүүмжилсэн нь тус байгууллагын тэргүүн Пан Ги Муны  дургүйцэлийг хүргэв.
Хоёр долоо хоног үргэлжилсэн Өмнөд-Солонгос болон АНУ-ын жил бүрийн “Ыльчи фридом гардиан”цэргийн хамтарсан сургуулилт өнөөдөр өндөрллөө. Энэ тухай хоёр холбоотны Нэгдсэн зэвсэгт хүчний командлалын төлөөлөгч уламжлав. Штабын командлалын сургуулилтуудад  өмнөд-солонгосын 56 мянга болон АНУ-ын Номхон далайн бүсийн цэргийн баазаас 30 мянга орчим   цэргийн албан хаагчид оролцжээ.
Франц улс Сирийн сөрөг хүчний ЗГ-ыг хүлээн зөвшөөрхөд бэлэн байгаа нь дэлхий хамтын нийгэмлэгийн хамтын шийдвэртэй сөргөлдөж байна. Ийм мэдэгдэлийг НҮБ-ын дэргэдэх Орос улсын байнгын төлөөлөгч Виталий Чуркин АЗ-ийн Сирийн асуудлаар хийсэн хуралдааны төггсөлд хийв. Саяхан бий болсон Сирийн шинэ Засгийн газрыг хууль ёсны болохыг хүлээн зөвшөөрөхөд бэлэн байгаа гэдэгээ энэ долоо хоногт францын ерөнхийлөгч Франсуа Олланд мэдэгдэжээ.
Иранд зохиогдож байгаа “Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний тэргүүн нарын XVI  уулзалтанд оролцогчдод Орос улсын ерөнхийлөгч Владимир Путин улс орны болон ЗГ-ын тэргүүн нарт илгээмж явуулав. ОХУ-ын ерөнхийлөгч цахилгаан утсандаа, чуулган олон улсын харилцааны амаргүй үед зохион явагдаж байна. Дэлхийн эдийн засгийн хямрал нь хамт олноороо шийдвэрлэх өргөн цар хүрээтэй асуудлуудыг шийдвэрлэхийг шаардаж байна.
Пентагоны “нэг номерын террорист” Усама бен Ладены хороосон хувилбар няцаагдаж байна. Ихэнхи шинжээчид, уг явдалд олон зүйл хоорондоо авцалдахгүй байгааг судлан үзээд, энэ хувилбар нь эхнээсээ дуустлаа зохиомол түүх гэж үзэж байна. Америкт зарим нэг тодорхойгүй зүйлүүдийг хүлээн зөвшөөрсний дүнд сонгууль явагдахын өмнө Пентагоны хувилбарыг аврах зорилготой нэгэн ном хэвлэгдэн гарав.
БНХАУ-ын дарга Ху Зиньтао ОХУ-ын Алс-Дорнодын Владивостокд зохиогдох АТЭС-ийн ДХУ-нд оролцоно. АТЭС-ийн орнуудын тэргүүн нарын жил бүрийн уулзалт нь 9-р сарын 2-9 ний хооронд зохиогдох бөгөөд Орос улсад анх удаагаа зохиогдох юм. Владивостокд 9-р сарын 6-9- өдрүүдэд зохиогдох АТЭС-ийн орнуудын тэргүүн нарын албан бус уулзалтанд Ху Зиньтао оролцоно.  
Сири улс өрнөдийнхний жолоодлогоор яваагүй, өөрийн гэсэн байр суурьтай явсныхаа төлөөсийг одоо төлж байна. Ийм мэдэгдэлийг ерөнхийлөгч Башар Асад хийжээ. Тэрээр Сирийн “Ад-Дунья” телевизийн сувагт өгсөн ярилцлагадаа, тус улс нь Өрнөдийнхний эрхшээлд орохоос татгалзан, Ирантай хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлсэн гэв.
Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний гишүүн орнуудын тэргүүн нарын уулзалт тус байгууллагын зургаан хоног үргэлжилсэн ДХУ-аар өндөрлөх болно. Иранд 100 гаруй орны төлөөлөгчид хүрэлцэн ирсэний 36 нь ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгч болон ерөнхий сайд нар юм. Ийм өндөр хэмжээний төлөөлөл оролцож буй нь ДХУ-ын үр дүнг үл харгалзан, амжилтыг илэрхийлж байна.
Тегеранд Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний ДХУ нээгдэж байна. Хоёр хоног үргэллжлэх уулзалтанд дэлхийн 24 орны тэргүүн нар, гурван эзэн хаан болон 80 орны ерөнхий сайд нар оролцох болно. Монгол улсыг ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж тэргүүтэй төлөөлөгчид төлөөлж байна. Уулзалтын амин чухал сэдэв нь Ираны цөмийн хөтөлбөр Сирийн улс төрийн хурцадмал байдал юм.
НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Пан Ги Мун Сирийн мөргөлдөөнд оролцогчдыг зэвсэг нийлүүлэлтээ зогсоохыг уриалав. Уг мэдэлдэлийг тэр Тегеранд Ираны удирдлагатай уулзахдаа хийлээ. Нилээд хэдэн ХМХ-үүдийн уламжилж байгаагаар, Дамаск нь Иранаас зэвсэг худалдан авч байгаа  энэ үеэр сөрөг хүчнийхнийг Катар болон Саудын Араб зэвсгээр хангаж байна. Эдгээр орнууд нь Сирийн ерөнхийлөгч Башар Асадыг огцрохыг шаардаж байгаа юм.
АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Хилари Клинтон ирэх долоо хоногт Бээжинд айлчлах төлөвтэй байна гэж “Синьхуа” агентлаг БНХАУ-ын ГХЯ-ын мэдэгдэлийг иш татан дурджээ. Яамны мэдээлж байгаагаар, 9-р сарын 4-5 нд Клинтон БНХАУ-ын ГХЯ-ны тэргүүн Ян Цзечи болон хятадын бусад удирдагчидтай уулзана.
НҮБ-ын ерөнхий нарйин бичгийн дарга өнөөдөр Тегеранд Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний ДХУ-д оролцож, ираны удирдагчтай яриа хэлцэл хийхээр хүрэлцэн ирэв. Энэ тухай өнөөдө Ираны ЗГ-ын веб сайтан дээр гарчээ. Тухайлбал, Пан Ги Мун Ираны шашны тэргүүн Али Хаменеи болон тус улсын ерөнхийлөгч Махмуд Ахмадинежадтай уулзахаар төлөвлөж байна.
Сирийн сөрөг хүчнийхэнд материал-техник зэр зэвсэг, цэргийн болон тагнуулын мэдээ сэлтээр дэмжлэг үзүүлж байгаа нь цаашид мөргөлдөөнийг хуцрцатгах аюултай юм. Энэ тухай ОХУ-ын ГХЯ британий Кипр дахь цэргийн баазыг ”Сирийн чөлөөлөх армийн “ сонирхолд нийцүүлэн ашиглаж байгаа мэдээллийг тайлбарлахдаа мэдэгдэв.
Британий тусгай албаны баг сирийн химийн болон ибологийн зэвсгийн байрлалыг нарийн тогтоож, боломжтой бол устгахын тулд тус улсад ирээд байна. Энэ тухай өнөөдөр британий  “Дйели стар” сонин цэргийн эх сурвалжийг иш татан уламжлав. Сирид ажиллаж байгаа британий цэргийнхний нийт тоо 200 гаруй аж. Тэдэнтэй хамт америкийн болон францын тусгай албаныхан байна.
Египет улс гадаад бодлогын урьтал асуудлууддаа засвар өөрчлөлт хийнэ. Лалын бус шашинтай анхны оронд хийх айлчлалаа тус улсын ерөнхийлөгч Мухаммед Мурси Хятад улсад хийнэ /8-р сарын 28-30/. Ихэнхдээ тэр АНУ болон өрнөдийн орнуудтай харилцаагаа хөгжүүлэхийг урьтал болгож байсан Египетийн өмнөх эрх баригчдын айлчилдаг уламжлалыг эс даган мөрдлөө. Мухаммед Мурсигийн айлчлал нь төрийн статустай юм.
Тегеранд Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний орнуудын Гадаад хэгийн сайд нарын түвшингийн хуралдаан эхэллээ. Уг хурал Дэлхийн 120 орны тэргүүн нар оролцох олон улсын хамтын нийгэмлэгийн томоохон нэгдлийн ДХУ-ын нээлтээс нэг хоногийн өмнө болж байна. Сайд нар уулзалтаар хэлэлцэн батлах үндсэн баримт бичгүүдийг бэлтгэж байна.
Сирийн хямралыг зохицуулагч НҮБ ын болон АОЛ-ийн шинээр сонгогдсон тусгай төлөөлөгч Лахдар Брахими өөрийн үйл хэрэг ажилдаа Кофи Аннаны төлөвлөгөөг даган мөрдөх бөгөөд түүний байгуулсан бааз сууринд тулгуурлах болно. Сая Брахими нь НҮБ-ын ерөнхий  найрийн бичгийн дарга Пан Ги Мунтэй ажил хэргийн уулзалт хийв.
Японы ГХЯ-ны тэргүүн Коитиро Гэмба даваа гаригт Хятад дахь Японы Элчин сайдын машины төрийн далбааг авч хаясан явдал гарсанд харамсаж байгаагаа илэрхийлэв. Мягмар гаригт Гэмба мэдэгдэхдээ, Японы ГХЯ БНХАУ-ын дарга Ху Зиньтаод хаягласан захидлаа Бээжин рүү тусгай төлөөлөгчөөр илгээнэ гэв.
 Сирийн арми химийн зэвсгийг хэрэглэвэл тус улсад олон улсын эвслийн хүчнийхэн хууль ёсоор нэвтрэх шалтгаан нь болно. Энэ тухай даваа гаригийн орой Францын ерөнхийлөгч Франсуа Олланд мэдэгдэл хийв. Өмнө нь ийм мэдэгдэлийг  АНУ-ын ерөнхийлөгч Барак Обама хийсэн билээ.
Сирийн сөрөг хүчнийхэн засгийн газрын цэргүүдийг Дамаскийн ойролцоох Дарайя хотод үй олон хүний амийг хөнөөсөнд буруутгаж байна. Сөрөг хүчнийхний үзэж байгаагаар, тэнд 200 орчим энгийн номхон иргэдийн шарил байгаа аж. Сирийн ЗГ-ын ХМХ-үүд өөрийн зүгээс мэдээлэхдээ, орон нутгийн оршин суугчдыг дарамталж байсан алан хядагчдаас Дарайя хотыг цэвэрлэсэн гэжээ.
Ираны ГХЯ-ны сайд Али Акбар Салехи НҮБ-ын бүтцийг орчин үеийн шаардлагад нийцүүлэн шинэчлэх ёстой гэж үзэж байна. Энэ тухай ираны ГХЯ-ны тэргүүн Тегеранд Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний ДХУ ын нээлтийн ажиллагаан дээр хэлсэн үгэндээ онцлон тэмдэглэв. Тэрээр шинэчлэлийн гол бүрдүүлэгч нь “арай илүүтэй ардчилсан Аюулгүй зөвлөл “байгуулахад орших болно гэв. Салехи одоогийн дэлхийн журмыг буруушаав.
Тегераны 16 дахь удаагийн ДХУ эхлэх хүртлээ шуугиан тарьсаар байв. Эдгээр нь НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга болон тус ДХУ-д уригдан оролцох зочдын нэрсийн жагсаалтыг тойрсон дуулиан шуугиан байлаа. ДХУ Ираны нийслэлд 8-р сарын 26-нд эхэлсэн боловч, уулзалтын төлөөлөгчид даваа гаригт ажилдаа орлоо. Хөдөлгөөний ДХУ-ын үйл ажиллагаанд Пан Ги Мун юутай ч оролцоно.
Палестинчууд НҮБ-ын бүрэн эрхт гишүүн болохын төлөө тэмцэх болно. Энэ тухай ням гаригт тус автономийн ерөнхийлөгч Махмуд Аббас “Мерец” израилийн зүүн намын төлөөлөгчидтэй хийсэн уулзалтынхаа үеэр цохон тэмдэглэв. Тэрээр хэлэхдээ, Израильтай энх тайвнаар зэрэгцэн орших хоёр улсын зарчим дээр сөргөлдөөнийг зогсоохын төлөө байдгаа батлан хэлэв.
Египет Сирийн асуудлаар Саудын Араб, Иран, Түрк улсуудыг оруулсан хэлхээ холбооны бүс нутгийн бүлгийг байгуулах санал тавьлаа.ГХЯ-ны төлөөлөгч Амр Рушди мэдээлж байгаагаар, Сирийг хямралт байдлаас гаргах Каирын энэхүү санал нь түншүүдийг болон Дамаскийн эсрэг талынхныг нэг ширээний ард суухыг хэлж байгаа юм. Египтийн ГХЯ-ны тэргүүн Мухаммэд Камель Амр иран, саудын араб болон түркийн сайдуудтай утсаар энэ тухай ярилцажээ.
Сирийн ерөнхийлөгч Башар Асад тус улсад байгаа “гадаадын хуйвалдагчдыг” ялан дийлэхээ амлав. Энэ тухай тэр дамаскад ираны төлөөлөгчидтэй хйисэн уулзалтынхаа үеэр мэдэгдэв. Асадын мэдэгдэлд сирийн ард түмэн “хуйвалдагчдад зорилгодоо хүрэх боломж олгохгүй “ тэд “ямарч үнээр хамаагүй” ялахад бэлэн байна гэв.
НҮБ-ын ерөнхий нарйин бичгийн дарга Пан Ги Мун Тегеранд болж байгаа Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний ДХУ-д оролцох бөгөөд БНАСАУ-ын Ардын дээд удирдлагын Тэргүүлэгчдийн дарга Ким Ен Гамтай Солонгосын хойг дахь энх тайвны асуудлаар яриа хэлэлцээ хийх төлөвтэй байгаа бөгөөд энэ нь БНАСАУ-тай албан ёсны гэрээ хэлэлцээр хийнэ гэдгийг няцаасан юм.
Орос улсын ерөнхийлөгч Владимир Путины амь насанд халдахаар бэлтгэж байсан сэжигтэнүүдийн нэг Илья Пьянзиныг Украйны эрх баригчид оросын талд хүлээлгэн өгөв. Оросын телевизүүдийн уламжилж байгаагаар, Пьянзиныг Москвад авчраад байна. Бас нэг сэжигтэн Адам Осмаевын хувьд гэвэл, түүнийг хүлээлгэн өгөх үйл ажиллагааг Европын хүний эрхийн шүүхийн зөвлөмжөөр түр зогсоогоод байгаа аж.
Бямба гаригт Йемений тээврийн сайд Ваид Абдуллах Батибын машиныг тус улсын Аден хотод үл таних хүмүүс бууджээ. Албан ёсны төлөөлөгчийн мэдээлснээр, үүнд сайд хохирол амсаагүй аж. Хар санаатнууд сайдын машиныг андуурч өөр нэг автомашиныг буудсан байжээ. Уг явдлын зохион байгуулагч тодорхой бус байна. Батиб нь хуучин эрх баригч Өмнөд Йемений нам буюу Социалист намын гишүүн юм.
Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөний ДХУ ираны нийслэл Тегеранд хотод өнөөдөр нээгдэж байна. 6 хоногийн турш Тегеран 16 дахь удаагийн энэхүү чуулганд оролцогч цэргийн блокд оролцохгуй зарчмаар эвлэлдэн нэгдсэн улс орнуудын тэргүүн нарыг хүлээж авна. ИСНА мэдээллийн агентлагийн уламжилж байгаагаар, ням гаригт шинжээчдийн түвшингийн уулзалтууд эхлэх аж. Төрийн болон засгийн газрын тэргүүн нарын уулзалт нилээд хожуу явагдана.
Энэтхэгийн цөмийн цэнэглэгч тээх чадвартай “Притхви-II” баллистик пуужингийн туршилтыг өнөөдөр утс улсын Орисса мужийн “Баласор” полигон дээр амжилттай туршжээ. Энэ тухай “Таймс оф Индиа” сонин уламжилжээ. Есөн метр урт “Притхи-II”пуужин бага зайны бөгөөд шингэн түлшээр цэнэглэгддэг. Пуужин 500 кг жинтэй цэнэгийг 350 км хүртэл зайнд тээх чадвартай.  
Сирийн арми тус улсын томоохон хот Алеппог бараг чөлөөлөөд байна. Сирийн чөлөөт армийн дайчдыг Дамаскийн орчмоос шахан гаргаж байна. Гэтэл Өрнөдийн орнууд цаашдын өрнөлийг зөвхөн одоогийн дэглэмийг түлхэн унагахад л харж байна. Уг сэдвийг АНУ болон Түрк улсууд тусгай хуралдаан дээр хэлэлцжээ. Москва болохоор Сирийн дэд тэргүүнтэй яриа хэлцээ хийсэн ба шал өөр замын тухай ярилцсан.
Америкийн улсуудын байгууллага гадаадын дипломат байгууллагуудын халдашгүй бүрэн эрхийн зарчмын төлөө байгаа байр сууриа илэрхийлэв. Энэ тухай Би-би-си мэдээлэхдээ,тус байгууллагын тусгай чуулган дээр Викиликс сайтыг үүсгэн байгуулагч Жулиан Ассанж Лондон дахь Эквадорын элчин сайдын яамнд орогнож байгаа асуудалтай холбогдуулан Эквадорын санаачилгаар хүлээн авчээ. Ассанж нь Шведэд шилжигдэхгүйн тулд тус улсаас улстөрийн орогнол хүссэн юм.
Орос улсын ГХЯ-ын тэргүүн Сергей Лавров НҮБ-ын болон АОЛ-ийн шинэ тусгай төлөөлөгч Лахдар Брахимид Москва сирийн сөргөлдөөнтэй талуудын хооронд улс төрийн яриа хэлэлцэл явуулахын төлөө байр суурьтай байгаа гэдгийг илэрхийлэв.
Ливаны зэвсэгт мөргөлдөөнд Москва түгшиж байгаа бөгөөд үүнтэй холбогдуулан талуудыг эвлэрэхийг уриалжээ. Үүнтэй холбогдуулан ОХУ-ын ГХЯ баасан гаригт мэдэгдэл хийв. Асуудлыг нийт үндэстний өргөн яриа хэлэлцэлээр дамжуулан бүх улс төрийн болон шашны бүлэглэлүүдийн сонирхолыг тооцон шийдвэхлэх нь чухал гэж тус байгууллагын мэдэгдэлд цохон тэмдэглэжээ. Ингэж Ливаны ардчилсан, нийгэм-эдийн засгийн тогтвортой хөгжлийг хангаж болох юм гэж мэдэгдэлд дурджээ.
 Египтийн нийслэл Каир хотноо баасан гаригийн үдэш ерөнхийлөгчийн ордон руу дайралт хийхийг завдлаа. Уг ордны газар дээр тэд эсэргүүцлийн суулт хийхээр төлөвлөж байжээ. 150 орчим хүн ордны хашааг давах гэж оролдсон боловч, армийнхан тэднийг таслан зогсоожээ. Хүчнийхэн жагсагчдыг тарахыг уриалж байна. Эсэргүүцлийн жагсагчидтай ярилцахаар улсын аюулгүй байдлын нэг офицер гарчээ.
 Иран төлөөлөгчдийн Олон улсын цөмийн эрчим хүчний агентлагийн /МАГАТЭ/ төлөөлөгчидтэй Венад хийсэн яриа хэлцэл үр дүнгүй болжээ. Энэ тухай баасан гаригт Франс пресс агентлаг МАГАТЭ-гийн төлөөлөгчдийн ярьсныг иш татан уламжилжээ. “Гэрээ хийхэд мэдэгдэхүйц ялгаа саад болж байна гэж “агентлагийн ираны цөмийн хөтөлбөрийн асуудал эрхэлсэн ерөнхий шинжээч Герман Накертц цохон тэмдэглэв.
Өмнө нь
Наймдугаар сар 2012
Үйл явдлын хуанли
Наймдугаар сар 2012