Пекин Токио маргаантай 3 олтриг арлуудыг Япон улс худалдан авсан анхны ойгоор бие биенийхээ сэтгэл санаагаар зүй бусаар тогложээ. Бээжин Зүүн Хятадын тэнгисийн зөрчилтэй бусэд тэнгисийн цагдаагийн 8 хөлөг онгоцыг шууд илгээсэн нь тийшээ Хятадын хөлөг онгоц хамгийн томоохон хэмжээний оролт юм. Өмнө өдөр нь бус нутаг луу хятадын нисэгчгуй онгоц нисч орсон байна. Токио өөрийн зүгээс хүнгүй арал дээр байнга өөрийн улсын ажилтанг байрлуулах санаатай байгаагаа илэрхийлжээ.

Маргаантай арлыг улсын болгосны ойд зориулсан энэхуу «бэлэг» солилт олон талаар бэлэгдлийн чанартай байлаа. Бээжин Токиогийн харилцаа арал тойрсон зөрчлөөс болж «мөстлөгийн үе»-ийн оргил уеийг даван туулж байгаа юм. Энэ месийг 9 сарын 5-нд Санкт-Петербургт болсон ДХУ талбарт БНХАУ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Си Цзиньпин ерөнхий сайд Синдзо Абэтэй ярилцаад яаж ч хайлуулж чадаагуй билээ. Хоер улсын харилцаа хурцадахаас сэргийлэн энэ асуудал өрөөсөө төлөвлөгдөөгүй юм. Тэгсэн ч терийн тэргүүнүүд эцсийн мечид гар гараа барихаар шийсэн байна. Гэхдээ харилцан буруушааж байгаагаа батлахын тулд бололтой.

Арал дээр еерийн албан хаагчаа байрлуулах Токиогийн мэдэгдэл, маргалдаантай бус руу бухэл бүтэн 8 хятадын зэвсэглэсэн хөлгийг оруулсан, хятадын нисэгчгуй онгоц нисч орсон –энэ бухэн зевхен мөсөн уулын оргил нь гэж Оросын ШУА-ийн Алс Дорнодын Хурээлэнгийн шинжээч Валерий Кистанов батлан өгүүлэхдээ: « Хоер орон хоеулаа зэвсэгт хучнээ өргөжүүлж зэвсэглэлтээр өрсөлдеж байна. Хятад улс авиа тээвэрлэгчдийг бүтээж, Япон улс авиа тээвэрлэгч болон өөрчлөгдөх бурэн чадвартай нисдэг тэрэг тээвэрлэгчийг бутээж байгаа юм. Япон улс энэ жил батлан хамгаалахын бодлогын ундсэн чиглэл, үндсэн хүүлийн дайныг эсэргууцэх узлийн булэг анги хятадын аюул занал хэмээхтэй холбон эргэн харахаар төлөвлөж байна. Саяхан Хятад, Японд батлан хамгаалахын талаар Цагаан ном гарчээ. Талууд энэ эзэнгуй арлыг тойрсон хууль бус уйл ажиллагаанд бие биенийгээ буруушааж байгаа юм. Хятад улс Японыг хууль бусаар эзлэн авсан гэж Япон болохоор Хятад улсыг эдгээр арал руу, тэр ч буу хэл түүний хил хязгаарын усанд хөлөг онгоцоо илгээсэн гэж буруутгаж байна. Токио энэ маргааны байж болохыг ер хүлээн зевшеерехгуй байгаа юм» гэж хэллээ.

Өнгөрсөн мягмар гарагт Токио еерийн гэж үзэж буй усан хил хязгаарт ихээхэн хэмжээгээр орж ирсэнтэй холбогдуулан Бээжинд ээлжит эсэргууцлийн нот бичиг гардуулжээ. Бээжин урьдын адил нот бичигт эсэргүүцсэн байна. Албан өсны сувгаар еерийн эргуулийн 59 хөлөг онгоцууд Японы еерийн болгосон жилийн хугацаанд маргаантай бусэд орсныг «түүхийн сэтрэл» хэмээн нэрлэжээ.

Дяоюйдао-Сенкакугийн дуурэгт нефть, хий, ховор металлын асар их неец олдсон геополитика спортын салбарыг ч суудэрлэсэн байна. Хятад улс Токиог 2020 оны Олимпийн нийслэл болохоор сонгуульд ялсанд ч баяр хүргэхийг хуссэнгуй. БНХАУ-ын БХЯ-ны төлөөлөгч Хүн Лей ярилцлага авахаар Хятадын Ундэсний Олимпийн Хороонд хандахыг санал болгож, мөн л Японд баяр хургэсэнгуйгээр барахгуй ярилцлага егехеес татгалзжээ. Үнэндээ тэрбээр Токиотой Олимп зохион явуулах талаар туршлагаасаа хуваалцахад бэлэн байгаагаа тэмдэглэсэн байна.

Хятадад ч Японд ч еерийн болгож эзэгнэх талаар зөрчилтэй байгаа ба эх оронч үзлээр тоглох нь хоер улсыг хоер биендээ дургуйцэх туйлд хургэж байгаа юм. Японы иргэдийн 93% орчим нь Хятадад тааламжгуй харьцдаг ба хятадуудын 90% гаруй нь япончуудыг тэвчиж чаддаггуй болохыг тус 2 оронд явуулсан саяхны санал асуулга харуулжээ. Тэр нь 9 дэх жилдээ дараалан явагдаж байгаа ба ийм ноцтой харилцан дүргүйцэл анх удаагаа тэмдэглэгдлээ гэж Валерий Кистанов онцоллоо: «Санал асуулга Япон болон Хятадад ч гайхалд хүргэсэн юм. Тэдгээр нь хоер талын харилцан итгэлцэхгуй байдал, харилцан бие биедээ дүргүйцэх, тэр ч буу хэл харилцан дайцалдахгэхгүй л бол  маш өндөр тевшинд байгааг илтгэж байгаа юм. ЗҮҮУН-Хятадын тэнгисийн байдалд таагуй байгаа Хятадуудын тоо жилийн дотор хоер дахин есч 80%-д хурчээ. Хятадуудын гуравны нэг гаруй нь ирээдуйд 2 орныг зэвсэгт зөрчилдөөн хүлээж байна гэж узэж байгаа юм. Үний зэрэгцээ япончуудын тал хувь үүнтэй санал нийлэхгуй байна» гэж хэллээ. Японы ХМХ –ийнхний айлгаж байгаа Хятадын цэрэг дайны хүчин чадал өсч байгаатай холбогдуулан ялагдал хүлээх аюулаас ч болж байж мэднэ.