Итали улсад 1982 онд  болсон, олон  улсын эмч нарын их хуралд оролцсон,оросын  мэс засалч Гавриил Илизаровын тухай    өгүүлэлүүдийг « Оросод хийсэн 2-р дахь хувьсгал» « Мэс  заслалын Микеланжело»  гэсэн  гарчигтайгаар тус  улсад тэр  үед  нийтэлсэн  билээ. Гарамгай мэс засалчийн мэндэлсний   90 жилийн ойг    өдөр өнөө тэмдэглэж байна. Оросын Анагаах ухааны Академийн академич  Николай Герасименко  ярихдаа « эмч  хэдийн бурхан болсон ч  түүний аппаратын тусламжтайгаар   7 мянган орчим хунийг жил бур  эмчилэн, хэвийн  амьдралд оруулж байна» гээд: « Илизаровын   аппарат  байгааггүй  үед  хөгжилийн бэрхшилтэй хүмүүст    урт  хугацаанд  хэдэн  сарын туршид  туухай  зүүж,  татаж байсан… Хүний   хугархай  яснуудыг сайн  нийцүүлэгүйн  улмаас тэдгээр нь   эдгээрэн бороолохгуй байсан учир яснуудыг дахин хугалж байсан»   гэж өгүүлэв. Илизаров  Уралын Курган мужийн хөдөөний  нэгэн  эмнэлэгт ажиллаж  байхдаа  аппаратаа зохион бутээсэн тухай домог бий. Ясны Хугаралтыг эмчилэхийн тулд  1951 онд  түүний  бүтээсэн аппаратыг дэлхий даяараа ашиглаж байна.  Хооронд  нь  хэдэн  төмөр утасаар бэхжиж   хоер цагаригийг    чиг баригчийн  оронд  ашиглаж, хугарсан яснуудыг  бурэн  хөдөлгөөнггүй  болгон  бэхлэссний  дараа  тэдгээр маш түргэн – 8 өдрийн дараа   эдгэрдэг  юм.  Ийм үзэгдэл анагаах ухааны түүхэнд урьд нь гараагүй . Илизаров  аппаратаараа    нэгэн хүний хоер  хөлийг 12.5  см-аар уртасгаасан тухай мэдээлэлийг  нэг жилийн дараа  хэвлэлд нийтэллээ. Хожим  ийм  мэс заслалыг хэдэн мянган хунд хийсэн юм. Николай Герасименко цааш нь ярихдаа  Илизаровын аппаратыг дараа нь    үг чиглэлдээр  өргөн  ашигласныг тэмдэглээд: « Хүний  богино хөлний нь   ясыг   хагалж, Илизаровын аппаратын  тусламжтайгаар  20  орчим см-аар урталгадаг эмчилгэж  зөвшөөрөлтэй болгосон нь  о\у-ыд  хулээн зөвшөөрсний  илрэл юм. Би 1985-87 онуудад  энэ эмчилгэж Куба улсад нэвтрүүлсэн» гэв, Илизаровын  арга  одоогийн сонгодог эмчилгээ юм. Харин хагас зуун жилийн өмне ийм мэс заслалыг хэн ч хийхгүй байсан, хэвийн хэм хэмжээнд   нийцэхгүй үг  арга    эмч нарт  эргэлзээ төрүүлж байлаа. Илизаров  мэс засала хийсэн хүнийг маргааш  нь л явуулдаг  байсан  учир  түүний энэ  эмчилгээ  хортой гэж зарим   мэс засалчид  үзэж байсан ч  тэрбээр энэ нь зөв болохыг  практикат нотлож,   манай  орны   өнцөг булан бүрэн ирж байсан хүмүүст    амжилттай мэс заслал  хийсэн юм.   Гарамгай  мэс засалчийн  ажиллаж байсан Курган хотод  хожим нь байгуулсан   туршилтын хүрээлэнг  тэрбээр  тэргүүлэж байлаа.   Түүний нэрэмжит хүрээлэн   одоо Оросын  анагаах ухааны  гол төв  нь одоо  болж, тэнд    Илизаровын хосгуй аргыг  боловсронгуй болгон, ашиглаж байна.  Энэ аргыг   нэвтрүүлэхийг хуссэн, олон  улсын мэргэжилтнүүд   хүрээлэнд  ирж суралцаж байна. Илизаровын аргыг  судлан, ашигладаг эмч нарын  холбоог дэлхийн хэдэн  арван улсад байгуулав. Илизаровын боловсруулсан мэс заслалын шинжлэх ухааны болон практит нотлогдсон арга барилууд  хэзээ ч хуучрахгүй .  Ийм төрлийн өөр арга барилууд дэлхий дээр одоо ч байхгүйг гэж Александр Губин   мэдээлээд: «Хугарсан   яснд  идээлений өвчин туссны  дараа     ясны оронд   ямар ч   зүйлийг  суулгаж болохгуй, энэ нь  өвчнийг улам хүндрүүдэг юм.  Ийм нөхцөлд  Илизаровын аппаратыг ашиглах нь илүү давуу юм.   Эмч нар   яс идээрлэхийг  явцыг  одоо   зогсоож,устгасны хамт хугарсан  ясыг эмчлэх боломжтой   юм. Яг л Илизаровын аргаар барилаар ажилладаг,   идээрлэсэн  ясыг гичлэн  эдгээдэг  шинэ төвийг манайд одоо байгуулж байна» гэлээ. Анагаах ухааны  салбарт  гавьяа байгуулсан Гавриил  Илизаровыг төрийн дээд өндөр,олон шагнал одон медалиар тэдгээрийн дотор ЗХУ-ын хамгийн нэр  төртэй Лениний  шагналаар шагнасан  юм. Гэхдээ   «эмчилж эдгээж хүүхдүүдээс   шагнасан «Инээмсэглэл»  гэдэг  одон  түүний хамгийн том бахархал байсан» гэж хүмүүс ярьдаг юм.