Дэлхийн донорын(цус өг өгчийн) өдрийг өн өөд өр 6-р сарын 14-нд тэмдэглэж байна. Донорын х өд өлг өөн нэн чухал ач холбогдолтой боловч м өн баярыг саяхан 2005 онд тогтоожээ. Цус сайн дураараа өг өх нь чухлыг сурталчлах  хэрэгтэй гэж мэргэжилтн үүд тэмдэглэжээ. Цус хийх шаардлага дэлхийд секунд дутам гарч байна. 6-р сарын 14-ний өдрийг сонгож авсан нь тохиолдлын хэрэг биш. Австрийн дархлал судлаач эмч Карл Ландштайнер 1868 оны 6-р сарын м өн тэр өд өр т өржээ. Тэрээр х үний цус булэг б үлгээр хуваагдагийг 1900 онд тогтоосон юм. Энэ нээлт цус  хийхийг дээр зэргийн ур ашигтай аюулгуй болгов. 2005 оноос эрдэмтний т өрс өн өдрийг Дэлхийн буцалтг үй цус өг өх өд өр болгон тэмдэглэхээр шийдвэрлэсэн гэж Улаан загалмайн нийгэмлэгийн донорын х өт өлб өрийн зохицуулагч Ирина Урсу  «ОДХ» радиод мэдээлээд: «Цусны алба, Улаан загалмайн нийгэмлэг болон донорын бусад байгууллагын арга хэмжээн үүд 6-р сарын 14-нд  дэлхий даяар маш олон хотод явагдаж байна. Жишээ нь бид  цус өг өх цэгт ирсэн х үм үүст  6-р сарын 14- өөс 16 х үртэл бэлэг өрг өж, сайн дураараа цус өг өх х өд өлг өөнийг дэмжин сурталчлана»гэв. Чухам хэдийд анхны х үн цусаа сайн дураараа өгс өн нь тодорхой бус  байна. Сайн дураараа цус өг өх арга хэмжээ ХХ зууны 40-д оноос т өрийн системийн хувьд дэлхий даяар х өгжиж эхлэсэн. Тэр үед ЗХУ-д Цусны албаны байгууллагуудын систем х өгжс өн билээ. Шинжээчдийн мэдээлснээр бол Эх орны их дайны жил үүдэд 5 сая гаруй донор 7 сая х үний амь насыг аврав. 1944 онд «Х үндэт донор» тусгай тэмдэг тогтоож, удаа дараа цус өгс өн х үм үүст гардуулж эхлэв. ЗХУ бутраснаас хойш донорын болон эр үүл мэндийн систем хямралд нэрвэгдэв. Гэвч с үүлийн арван жилд нааштай хандлага мэдрэгдсэн гэж Ирина Урсу тэмдэглэлээ: « 1000 х үн дутамд ногдох донорын тоо с үүлийн арван жилд нэмэгджээ. 2011 онд 1000 х үн дутамд 7 донор ногдож байсан бол одоо  м өн үз үүлэлт 14-нд х үрчээ. Зарим улсад 30-аас 50 х үртэл донор ногдож байна. Бид асуудлыг б үрэн шийдвэрлээг үй боловч, цус их дутагдах үеийг амжилттай давсан юм. Оюутан залуучууд донорын х өд өлг өөнд идэвхтэй оролцож, уунд их хувь нэмэр оруулж байна» гэж хэлсэн.  2008 оноос Орост цус  буцалтг үй өг өх явдлыг т өрийн нэн чухал нэгэн зорилт болгосон. Эр үүл мэндийн яамнаас  Цусны албаныг шинэчлэх өрг өн цар х үрээтэй х өт өлб өрийг хэрэгж үүлж байна. Гэвч донорын цусны хэрэгцээ байгаа хэр хэмжээнээс хэтрэх нь олон улсын асуудал юм  гэж Оросын эмч нарын Пироговын х өд өлг өөний г үйцэтгэх хорооны гиш үүн Павел Воробьёв  хэлээд: «Эд үгээ орчин цагийн багаж, донорын н үүдлийн цэгийг худалдан аваад байна. Гэвч  хийх цус урьдын адил их шаардагдаж байна. Мэдээжээр Цусны алба улам их ач холбогдолтой болж байна. С үүлийн жил үүдэд мен алба идэвхтэй х өгжиж байна. Хамгийн гол нь  х үний өгс өн цусны шингэнийг х өлд өөж хагас жил хадгалж болно. М өн халдварт өвчний вирусыг илр үүлэх шинжилгээг давна. Вирус байвал цусны шингэнийг устгана. Тэгснээр ч халдвар авахаас сэргийлж байна. Энэ нь өөд урагш хийсэн том алхам» гэлээ. Мэргэжилтн үүдийн мэдээлснээр бол дэлхийн гурван оршин с үүгчийн нэгэнд цус хийдэг. Донор гэдэг үг  «донате- бэлэглэх»латин  үгээс  үүссэн. Улаан загалмайн нийгэмлэг болон бусад байгууллагууд  ядаж нэг өд өр 6-р сарын 14-нд  цус өг өж, хэн нэгний амь насыг аврахыг уриалж байна. Цус өг өх газарт д өнг өж 15 минутын дотор цус өгч болно. Дашрамд хэлэхэд  цус өгд өг хумуус наанадаж 5 насаар насаа уртасгаж  удаан наслаж байна.