НҮБ  түүхэндээ  анх удаа  «Дэлхийн хүн ам  2010 онд»  илтгэлдээ урьд өмнө ер хэлэлцэгдэж байгаагүй өнөөгийн  хөндүүр сэдэв болох дотоод  мөргөлдөөн ба иргэний дайн - жендерийн  хүчирхийллийн   асуудлыг хөнджээ. НҮБ-ын дэлхийн хүн амын тухай  шинэ илтгэл өнгөрсөн жилүүдээс  хэлбэрээрээ хүртэл өөрчлөгджээ.Урьд  статистикийн тоо баримт дурьддаг байсан бол одоо түүнээсээ   татгалзаж  Жендерийн хүчин зүйлийн оролцоог маргаантай болон хямралын  үед харуулахдаа бүр тодорхой хүмүүсийн хувь заяан дээр, тэдний туулсан зовлонт амьдралыг  өөрсдөөр нь яриулжээ.     НУБ-ын Москва дахь Мэдээллийн төвийн захирал Александр Гореликтай  манай тоймч Марина Домницкая уулзаж НҮБ-ын «Дэлхийн хүн  ам 2010 онд » илтгэлийн үндсэн зүйлүүдийн талаар ийнхүү ярилцсан байна.-Илтгэлийн сэдэв нь «Мөргөлдөөн . хямралаас сэргэн мандалтад : өөрчлөлтийн үе» . Ерөнхийдөө  бол энэ сэдэв маань мөргөлдөөний үед хүчирхийллийг  хэхэн  шийдвэрлэхэв,Тэр дундаа хурцаар тавигдах болсон  олны хүчирхийллийн асуудал байна. Чухам  яагаад энэ сэдвийг сонгох болсон тухай ярьж өгнө үү? - Сүүлийн  үед НҮБ -ын баримт бичгүүд болон байгуулагын үйл ажиллагаанд хүчирхийлэл буюу  өргөн утгаараа бол нийтийг хүчирхийлэх  хэлбэр  нь сүүлийн үед НҮБ -ын барим бичиг , Үйл ажиллаганд нилээд цухалзах болсон. Иргэний дайны нөхцөлд болон дотоод мөргөлдөөний  үед энэ сэдэв юуны өмнө уур хилэнгийн болоод  маш их харамсалтай үзэгдлийн  нэг  хэлбэр болж гарсан.  Эмэгтэйчүүдийг хүчирхийлэх нь дэлхий ертөнцөд багагуй гарч байна. Өнөөдөр нийтээрээ хэлэлцэх цоо шинэ асуудал гараад байгаа нь эрэгтэйчүүдтэй холбоотой  хүчирхийлэл юм. Уг илтгэлд тусгаснаар өнөөдөр дэлхийн улс орнуудын дунд  уламжлагдад хэвшсэн дайн үгүй билээ. Зөвхөн хоер болон түүнээс дээш тал оролцсон байнгын армийн цэргүүд байлдааны ажиллагаанд оролцож байгаа. Дотоод мөргөөлдөөний улмаас иргэний дайн гарах явдал ихэсч байна. Шинэ гарч байгаа  иргэний дайнуудад хүчирхийлэл нь иргэдийн эсрэг санаандгүй гарч байгаа  цэргийн  нэмэлт хүчин биш, харин бүр стратегийн сонголт болж байна.  Өнөөдөр энгийн ардыг айлган, эрх чөлөөг нь боомилж, улс төрийн болон эдийн засгийн  зорилтдоо хүрэх болсон байна. -Илтгэлд «Руанда, Босни, Гецоговинагаас олдсон баримтууд хүчирхийллийг дайны зэвсэг болгон хүн төрөлхтөний  эсрэг гэмт хэрэгт  тооцохоор заасан  байна.  Гэхдээ цус асгаруулсан Босни, Герцоговинагийн дайн 20 жилийн өмнө дууссан. Дэлхийд байдал өөрчлөгдсөн үү?Илтгэлд өнөөгийн дэлхийн орнуудад гарч багаа мөргөлдөөнүүдийн тухай тусгасан байгаа. Энэ тухай тус илтгэлд ийнхүү бичжээ. Эмэгтэйчүүд нь хүчирхийллийн дунд эрх чөлөө, боломжоосоо хагацдаг.  Цөөнгүй тохиолдолд ДОХ оор өвдсон, гэмтэл авсан, хөдөлмөрийн чадвараа алдсан байдаг. Охид, эмэгтэйчүүд  хүний хулгайны золиос болж, гэр бүл сарнидаг.» Илтгэлд цааш нь нийтэд төдийлөн зарладаггуй эрэгтэйчууд болон эрэгтэй  хүүхдүүдийн хүчирхийллийн тухай орсон байна.  Хоосон ярианы оронд  НҮБ-ын үндсэн баримт бичигт  хэд хэдэн хуний хувь заяаны тухай өгүүлжээ.Тэдний  хувь хүний ярианас зохиогч нэгдсэн дүгнэлт хийсэн байгаа. Юуны өмнө  энд хуучин Югослав улс болон Африкийн тухай өгүүлсэн байгаа.  Мөн түүнчлэн хямралын болон бусад бүс нутгийн,  Ойрхи-Дорнодын  тухай. Дахин хэлхэд зохиогчид тодорхой хүмүүсийн  туулсан амьдралыг судалснаар  дүгнэлт хийсэн юм.  Тун саяхан хэдхэн долооо хоногийн өмнө  Конго улсад олон жил үргэлжилж байгаа дотоод сөргөлдөөнд   хэд хэдэн африкийн орнууд оролцсноор ээлжит аймшигт гэмт хэрэг гарлаа.  Босогчид хэд хэдэн тосгоноор   явж, эмэгтэйчууд, охид, эрэгтэйчууд, эрэгтэй хүүхдүүдийг хүчирхийлсэн. Тэд бүр хүүхэд хөгшдийг ч бодсонгуй. Ийм аймшгийн явдал Конго улсад анх удаа гарч байгаа юм биш. НҮБ энэ явдалд сана зовниж, төлөөлөгчид нь Конго руу             ниссэн. НҮБ-ын цэрэг энэ гэмт хэргийг уүлдсэн этгээдүүдийг барьж конгийн армид  тушаасан. Гэхдээ Конгийн байдал тогтворжоогүй л байна.НҮБ-ын « Дэлхийн хүн ам 2010 онд» илтгэл НУБ -ын Аюулгуй байдлын хорооны тогтоол гарсны 10 жилийн  ойтой давхцаж байна. Энэ тогтоол нь анх удаа зэвсэгт мөргөлдөөний үед эмэгтэйчүүдтэй хэрцгийн хандхын эсрэг барим бичиг байсан. НҮБ -ын илтгэл нь мөргөлдөөний болон хямралын үед жендерийн буюу эмэгтэйчүүдийн эрх тэгш бус  байдлын  хандлагуудыг хянах зорилготой юм. Уг баримт бичигт , Аюулгүй байдлын зөвлөл нь 10 жилийн өмнө тусгай шийдвэр гаргасныг дурьдсан. Үүнд зэвсэгт мөргөлдөөн болон дотоодод грач байгаа дайнуудад  охин хүүхдүүдийг, эмэгтэйчуүүдийг  хамгаалахад бүхий л арга хэмжээг авах естой гэсэн ийм хүйс заасан баримт бичгийг гаргасан байдаг.  Түүнээс гадна Аюулгуй байдлын зөвлөл нь « халуун цэгт» эмэгтэйчүүдийг  аль болох байлгахгуй тэднийг тайван газар руу шилжүүлэх хэд хэдэн арга хэмжээг заасан байдаг. НҮБ-ын хувьд бол энэ нь цоо  шинэ шийдвэр юм. НҮБ-ын Аюулгуй зөвлөл нь  цэрэг дайнтай холбогдолтой мөргөлдөөн болон хямралыг зохицуулахдаа улс төрийн үүднээс хандаж байснаа, нийгэм, сэтгэл зүйн жендерийн тулгамдсан асуудлуудад хандах болсон нь-хучтэй анхаарал юм. Аюулгүй зөвлөлийн хийх зүйл гэдэгтэй тэр бүр хүн санал нийлэхгуй байна. Одоо хэрнэ  энэ асуудал бол Аюулгүйн зөвлөлийн ажил биш гэдэг үзэл баримтлалтай хүн байна. Бидний яриад байгаа энэ илтгэл бол энэ сэдэв дээр ярьвал зохих асуудлуудыг хөндөж чадсан. Яагаад гэвэл миний бодоход энд маш их зүйл хуримтлагдсан байгаа, магадгүй энэ нь олон хүмүүст тэр бүр ойлгогдохгуй ч байж магадгүй, гэлээ гэхдээ дэлхийн олон нийтийн анхаарлыг татаж  чадах илтгэл .Энэ илтгэл Орос  улс  болон бусад  улс орнуудад  дээрх хандлагуудыг ойлгоход  их ач холбогдолтой гэж үзэж байна.  -Танд баярлалаа, Александр Семенович .